Tussen Kunst & Kitsch: Het CODA Museum in Apeldoorn

gepubliceerd op 25 maart 2009

Tussen Kunst & Kitsch is in het CODA Museum in Apeldoorn.

De volgende voorwerpen zijn aan tafel besproken:

'Whieldon' aardenwerken theepot met deksel
Expert: Robert Aronson 
Datering: 1750-1800 
Waarde: 800 euro
Mevrouw kocht deze theepot vorig jaar in een kringloopwinkel, ze vond het een apart ding. Zeker zo met die rare combinatie van de vogel op de deksel en dan die leeuwenpootjes onderaan de theepot. De aankoop heeft haar drie euro vijftig gekost. Volgens expert Robert Aronson is dat een hele goede koop geweest!
De Engelse stad Whieldon staat bekend om zijn theeserviezen, er werden ook veel koetjes gemaakt om melk uit te schenken. Whieldon aardewerk was erg in de mode in Nederland in de tweede helft van de achttiende eeuw. Dit betekende min of meer de doodsteek voor het Delfts aardewerk. We komen dit type Whieldon theepotten nog af en toe tegen in Nederland. Typisch voor Whieldon is deze kleurstelling met groen en geel. Helaas is de tuit van de theepot er af geweest en zit er een scheur in de pot, waardoor de waarde aanzienlijk vermindert. Als de theepot in topconditie was geweest, had hij wel 3.500 euro op kunnen brengen!

Balijn en houten 'mopjestrommel'
Expert: Joseph Estié 
Datering: ca 1700
Herkomst: Noord Nederland 
Afmetingen: 38 cm hoog
Waarde: 4000–5000 euro
Dit is een typisch voorbeeld van puur Nederlandse volkskunst. En het heeft niets met grapjes te maken, zo vertelt expert Joseph Estié. Het woord 'mopjes' staat in dit geval voor liedjes. Zaanse dames bewaarden er aan het eind van de zeventiende eeuw hun liedboekjes in. Die konden ze dan meenemen in de mopjestrommel als ze op theevisite gingen bij vriendinnen, om samen liederen te zingen. Bijzonder is dat de eigenaar ook nog een oorspronkelijk gezangboekje in de mopjestrommel bewaart.

Stoelklok
Expert: Fred Kats 
Maker: onbekend
Datering: midden 18e eeuw 
Waarde: 2500-3000 euro
Over dit soort klokken wordt heel erg veel geschreven, zegt expert Fred Kats (klokken en horloges). En er is vooral veel onenigheid over wie de maker is, daar komen de kenners niet uit. Bekende makers van Goorse stoelklokken als deze zijn Bakker en Sprakel. Het uurwerk van deze klok is origineel en waarschijnlijk van "Sprakel" maar aan de kast zijn veel elementen te zien die niet oorspronkelijk zijn. Het is duidelijk dat de klok in latere jaren een facelift heeft gehad en waarschijnlijk is de kast er later bijgemaakt in de stijl van een echte Bakker klok. Dat is jammer, want de waarde van originele stoelklokken kan oplopen tot 22.000 euro en deze klok is slechts 2.500 tot 3.000 euro waard.

Eikenhouten Berlage-stoel
Expert: Frans Leidelmeijer 
Waarde: circa 1500 euro
Deze stoel was voor de eigenaar liefde op het eerste gezicht. Hij kocht hem voor 75 euro bij een kringloopwinkel met het vermoeden dat het een echte Berlage-stoel was. Dat klopt, bevestigt expert Frans Leidelmeijer (toegepaste kunst 1880-1970). Deze stoel is typisch Berlage streng en strak. Voor de constructie zijn geen spijkers gebruikt, maar alleen maar dwarsverbindingen. De vorm is gebaseerd op een Egyptische stoel met een recht stuk voor de steun en een schuine balk voor het comfort. De strakke vormgeving en de sobere versiering zijn geïnspireerd op de 17e eeuwse gothiek. Een financiële klapper heeft de eigenaar helaas niet gemaakt met deze aankoop. Tegenwoordig zijn de meubels van Berlage niet meer zo geliefd, ze waren ook veel te stijf. Dat maakt ook dat de waarde van dit soort stoelen de laatste tijd daalt.

Kerkzilver: 2 zilveren slangenbekers en 2 zilveren borden
Expert: Emiel Aardewerk
Herkomst: Duitsland, 17e eeuw
Waarde: circa 38.000 euro
Deze bekers en borden worden op hoogtijdagen gebruikt door de Protestantse kerk in Assendelft. De bekers voor wijn en de borden voor het brood. Alle kerkgangers drinken dan uit de beker. Vroeger werden ze bewaard in de kluis van de bank, maar de huidige dominee vond het zonde om zo'n mooi stel niet gewoon te gebruiken. Het is goed te zien dat ze gebruikt zijn, zegt expert Emiel Aardewerk. De slijtagesporen zijn duidelijk te zien. Dit soort bekers worden slangenhuid bekers genoemd, omdat de buitenkant veel wegheeft van een slangenhuid. Dit stel is waarschijnlijk door een particulier aan de kerk geschonken. Dergelijke stukken werden ook wel door rijke particulieren thuis gebruikt. Het model komt uit Duitsland en in Nederland zijn ze erg zeldzaam. De waarde: 15.000 euro voor elke beker en 4000 euro voor de borden.

Gemiddelde bezoekersbeoordeling:

(0 x gestemd)

Cultuurgids

Museumweeken: Friese klokken
Museumweeken: Friese klokken

Museum Joure trakteert haar bezoekers tijdens het museumweekend een gevarieerd programma. Nieuw zijn de meer dan 30 Friese klokken. In en rond Museum Joure bent u even terug in 1900. Ambachtslieden zijn druk aan het werk, de wasvrouw ploetert, terwijl kinderen worden voorgelezen door de kinderjuffrouw. Op 't stel staat soep. Natuurlijk is er muziek! <BR><BR> Nieuwe aanwinst: unieke Friese klokken<BR><BR> Museum Joure heeft vanaf 26 maart 35 klokken in bruikleen gekregen van het Rijk (32) en van de Ottema Kingma Stichting (3). Ze geven met elkaar een prachtig beeld van de Friese klokkenmakerij uit de 18e en 19e eeuw. Er zijn klokken bij uit Leeuwarden, Grouw, Sneek, Heerenveen, Joure en Franeker, ooit bloeiende centra van klokkenmakerij. In Joure werden meer dan 215.000 klokken gemaakt. De meeste klokken zijn gedateerd en in bijna alle gevallen is de uurwerkmaker bekend.<BR><BR> De verzameling omvat onder andere: stoelklokken, stoelschippertjes, staande horloges, staartschippertjes, tafelklokken, kantoortjes, kortstaartklokken en staartklokken met verschillende soorten mechaniekjes als bijbelse-, vissers- en ballonvaardersmechaniek. De collectie wordt geëxposeerd in It Sael, het pas door de gemeente gerenoveerde, tiende gebouw van het museumcomplex.

Overzicht categorieën